Τι παίζει

«Ο Γάμος της Κανά»

o gamos sti kanaΠάολο Βερονέζε, 1562-63 ελαιογραφία σε καμβά 6,77 μ.× 9,94 μ. Μουσείο του Λούβρου, Παρίσι

Στο μουσείο του Λούβρου, στην πτέρυγα Denon, στον 1ο όροφο και στην αίθουσα 6 εκτίθεται ένα μνημειώδες αριστούργημα της Βενετσιάνικης σχολής, δημιουργία του Πάολο Βερονέζε. Δημιουργήθηκε κατά το χρονικό διάστημα 1562-1563 και οι διαστάσεις του είναι επιβλητικές, περίπου 67 τ.μ. Βρίσκεται στην ίδια αίθουσα με ένα άλλο αριστούργημα επίσης Ιταλού καλλιτέχνη, γνωστό ως Μόνα Λίζα.

veronese

Πάολο Βερονέζε (1528 – 19 Απριλίου 1588)

 

 

Ο πίνακας απεικονίζει τη γνωστή ιστορία από το ευαγγέλιο του Ιωάννη, όπου ο Ιησούς μετέτρεψε το νερό σε κρασί σε ένα γάμο που γινόταν στην πόλη Κανά. Βέβαια στον πίνακα θα δούμε αρκετές προσθήκες που ουδεμία σχέση έχουν με τον Χριστό και την εποχή που έζησε αλλά ωστόσο δικαιολογούνται στα πλαίσια της καλλιτεχνικής ελευθερίας. Όπως είπε και ο Βερονέζε μπροστά στην Ιερά Εξέταση, όταν είχε κληθεί να απολογηθεί για έναν άλλο πίνακα που είχε ονομάσει «Μυστικό Δείπνο» και που και πάλι ουδεμία σχέση είχε με τα ευαγγελικά γεγραμμένα, στον ζωγράφο θα πρέπει να αποδίδεται (και να δικαιολογείται) η ελευθερία στην έκφραση και η φαντασία που υπάρχει στους ποιητές και στους τρελούς.

 

Ένα μικρό ιστορικό :

Ο πίνακας διακόσμησε την τραπεζαρία της μονής (που σχεδίασε ο διάσημος αναγεννησιακός αρχιτέκτονας Αντρέα Παλλάντιο) του Σαν Τζιόρτζιο Ματζιόρε (μονή των Βενεδικτίνων μοναχών) κοντά στον Άγιο Μάρκο της Βενετίας, επί 235 χρόνια (από το 1562 που δημιουργήθηκε κατά παραγγελία από τον ηγούμενο της μονής).

moni venedikton 1653Η τραπεζαρία της μονής μαζί με τον πίνακα όπως ήταν το 1563

Όταν ο Ναπολέων είδε τον πίνακα το 1797 διέταξε να κατασχεθεί και να μεταφερθεί στη Γαλλία, ως λάφυρο πολέμου. Ο πίνακας κόπηκε σε κομμάτια και επανασυναρμολογήθηκε στο Παρίσι, όπου και εκτέθηκε στο κοινό.

Στις αρχές του 19ου αιώνα, μετά τους Ναπολεόντιους πολέμους και στα πλαίσια της συνθήκης ειρήνης μεταξύ της παπικής εξουσίας του Βατικανού και της επαναστατημένης Γαλλίας, έγινε μια προσπάθεια αποκατάστασης του πίνακα στην αρχική του θέση. Ο γλύπτης Αντόνιο Κανόβα διορίστηκε απο τον Πάπα Πίο VII να διαπραγματευτεί την συναλλαγή. Ωστόσο έπειτα από την παρέμβαση του Βιβάντ Ντενόν (πρώτος διευθυντής του Λούβρου, διορισμένος από τον Ναπολέοντα, εξού και η πτέρυγα Ντενόν) ο Κανόβα επέστρεψε στη Βενετία με έναν πίνακα του Τσαρλς λε Μπραν «Γιορτή στο σπίτι του Σίμωνα» του 1653 και όχι αυτόν του Βερονέζε. Η δικαιολογία ήταν ότι ο πίνακας ήταν σε «πολύ εύθραυστη κατάσταση» για να γίνει η μεταφορά…

Ο καμβάς αποσπάστηκε ξανά από την θέση του, τυλίχθηκε και παρέμεινε τυλιγμένος επί μήνες στο λιμάνι της Βρέστης προκειμένου να προστατευτεί λόγω του Γαλλοπρωσσικού πολέμου (1870 – 1871).

To 1940 τυλιχθηκε ξανά και περιφερόταν σε όλη τη Γαλλία μέσα σε φορτηγό για να προφυλαχθεί από τις αρπαχτικές διαθέσεις των Γερμανών, η οποίοι ως γνωστόν ήταν λάτρεις της τέχνης και ακολουθώντας την παράδοση των εκάστοτε κατακτητών ανά τους αιώνες επιδίδονταν σε πλιάτσικο έργων τέχνης στις χώρες που κατακτούσαν για να τα μεταφέρουν μετά στην πατρίδα τους (κάτι βέβαια που και οι ίδιοι οι Γάλλοι είχαν κάνει με τους Ιταλούς).

To 1989 το μουσείο του Λούβρου προχώρησε σε μια προσπάθεια αποκατάστασης του πίνακα στην αρχική του μορφή, καθαρίζοντας τον και τονίζοντας ξανά τα χρώματα, η οποία δημιούργησε μεγάλη αντιπαράθεση για το κατά πόσο αποδόθηκαν σωστά τα αρχικά χρώματα.

Στις αρχές του Σεπτεμβρίου 2007, 210 χρόνια αφότου ο Ναπολέων είχε αρπάξει τον πίνακα από τη μονή του Σαν Τζιόρτζιο Ματζιόρε, ένα πιστό αντίγραφο επέστρεψε στην Βενετία και τοποθετήθηκε στην θέση που ήταν αρχικά ο πίνακας. Το δύσκολο αυτό έργο ανέλαβε να φέρει εις πέρας η ισπανική εταιρεία «Factum Arte», και το κατάφερε με μεγάλη επιτυχία. Έγινε σκανάρισμα του πίνακα με μηχανές τελευταίας τεχνολογίας και αυστηρών προδιαγραφών, σε ώρες που δε λειτουργούσε το μουσείο για το κοινό, χωρίς επιπλέον φωτισμό πέραν του φυσικού για να μη φθαρεί ο πίνακας και φυσικά χωρίς καμία επαφή εξοπλισμού με τον καμβά.

apokatastasiΚι εδώ το αντίγραφο τοποθετημένο στην θέση που ήταν ο πίνακας το 1563

Δείτε εδώ την όλη διαδικασία και πώς ολοκληρώθηκε :

 

Και εδώ, μια καλλιτεχνική απεικόνιση με μεγάλο ενδιαφέρον, την ημέρα των εγκαινίων :

Ως πίνακας της περιόδου του μανιερισμού (ο όρος μανιέρα προέρχεται από το λατινικό manierus (τρόπος) και η χρήση του επικράτησε κατά την περίοδο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου προκειμένου να περιγραφεί η τέχνη του 16ου αιώνα που δεν ανήκε απόλυτα ούτε στα αναγεννησιακά πρότυπα αλλά ούτε και στο μεταγενέστερο μπαρόκ) ο «Γάμος της Κανά» εμπεριέχει στυλιστικές επιρροές των ιδανικών της αρμονικής σύνθεσης από καλλιτέχνες όπως ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι, ο Μικελάντζελο και ο Ραφαέλ.

Η βιβλική σκηνή που απεικονίζει, περιλαμβάνει περισσότερες από 130 μορφές, συμπεριλαμβανομένου του Τιτσιάνο, του Τιντορέτο και του ίδιου του Βερονέζε, με πλουσιότατες υφές στα ενδύματα. Το μνημειώδες μέγεθος και η πολυπλοκότητα στη σύνθεση δείχνουν ότι εργάστηκαν παραπάνω από ένας γι αυτόν τον πίνακα. Είναι πιθανό ο Βερονέζε να ανέθεσε μέρος του έργου σε βοηθούς του και στον αδελφό του Μπενεντέτο Κάλιαρι. Ολοκληρώθηκε μέσα σε 15 μήνες.

Ακολουθούν μερικές λεπτομέρειες :

epano merosΤο θέμα χωρίζεται σε δύο επίπεδα, εδώ βλέπουμε το άνω επίπεδο με φόντο τον υπέροχο γαλάζιο ουρανό και τους υπηρέτες που εργάζονται πυρετωδώς για τη γιορτή. Κολώνες δωρικού και κορινθιακού ρυθμού δίνουν την εικόνα ενός παλατιού μίξη Κλασσικής Αρχαιότητας και Αναγέννησης. Στο βάθος διακρίνεται ένας πύργος με κοίλες καμάρες χαρακτηριστικό του φίλου και συνεργάτη του Βερονέζε, αρχιτέκτονα Αντρέα Παλλάντιο
gampros kai souleimanΣε αυτή τη λεπτομέρεια του πίνακα βλέπουμε από πάνω προς τα κάτω, τη μυστηριώδη και φινετσάτη γυναίκα με την οδοντογλυφίδα στο στόμα δίπλα από τον Σουλειμάν τον Μεγαλοπρεπή, ενώ παρακάτω φαίνεται η γυναίκα ενός από τους καλεσμένους η οποία γκρινιάζει στον σύζυγό της προφανώς από ζήλεια για το εξαιρετικής ποιότητας κρασί που μόλις έχει σερβιριστεί. Στη γωνία βλέπουμε το νιόπαντρο ζευγάρι με τον γαμπρό να ετοιμάζεται να δοκιμάσει το κρασί που του σερβίρει ο υπηρέτης
nero se krasi
Εδώ βλέπουμε έναν υπηρέτη ο οποίος αδείαζει τον αμφορέα με το νερό το οποίο έχει μετατραπεί στο καλύτερο κρασί που έχει πιεί ποτέ ο άνθρωπος. Δίπλα του ο γευσιγνώστης του συμποσίου εξετάζει με προσοχή το ποτήρι με το κόκκινο κρασί έχοντας λίγο δύσπιστο ύφος. Το ένδυμα που φοράει είναι χαρακτηριστικό της βενετσιάνικης φινέτσας της εποχής και φέρεται να έχει το πρόσωπο του αδερφού του Βερονέζε, Μπενεντέτο Κάλιαρι
organopaixtesΣε έναν σωστό γάμο δεν λείπουν ποτέ οι μουσικάντηδες, και σε αυτή τη περίπτωση τουλάχιστον τους τέσσερις τους αναγνωρίζουμε. Με το άσπρο ένδυμα είναι ο ίδιος ο Βερονέζε, πιο δίπλα με το φλάουτο είναι ο ζωγράφος Τζάκοπο Μπασσάνο, στο βιολί ο ζωγράφος Τιντορέττο ενώ στο βιολεντσέλο με το κόκκινο ένδυμα ο επίσης πολύ σημαντικός ζωγράφος της Αναγέννησης, Τιτσιάνο
xristos kai arniΚεντρική φυσιογνωμία του πίνακα είναι ο Χριστός (η μοναδική φιγούρα στον πίνακα που κοιτάζει κατευθείαν τον θεατή) με τη μητέρα του, οι οποίοι κάθονται στο κέντρο του τραπεζιού, θέση που κανονικά θα είχε ο γαμπρός και η νύφη. Υπάρχει μια αλληγορία σε αυτό το σημείο τόσο για τη θέση του Ιησού ως ο «Νυμφίος» όσο και στο γεγονός ότι ακριβώς από πάνω οι υπηρέτες σφάζουν ένα αρνί υποδηλώνοντας ότι και ο ίδιος θα πρέπει να πεθάνει ως ο «αμνός του Θεού»

Αντίγραφα του πίνακα έχουν φιλοτεχνήσει ο Ντελακρουά, ο Φαντέν-Λατούρ, ο Μανέ και άλλοι.

 

 by Odysseas Tsatsoulis

Δείτε επίσης :

 

«Το Κύμα» του Gustave Courbet

Gustave_Courbet_-_The_Wave_-_Google_Art_Project_(GwH6XMr0q0o4Lw)

 

«Κρήνη των Μεδίκων» – Η κρήνη ενός Κύκλωπα

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: